سابقه و هدف: برای تعیین کیفیت آب شاخص هایی وجود دارد که شاخص NSF از میان شاخص های عمومی کیفیت آب، بیشترین کاربرد را دارا است. هدف از معرفی شاخص NSFWQIطبقه بندی آب برای مصرف های کلی (شرب، حیات آبزیان، مصرف های تفریحی و. . . ) است. این پژوهش با هدف بررسی کیفیت آب رودخانه لنگرودرودخان با استفاده از شاخص آب NSFWQI انجام گرفت که در آن 10 پارامتر شامل دمای آب، کدورت، فسفات، نیترات، اکسیژن محلول (DO)، کلیفرم مدفوعی، اکسیژن خواهی بیوشیمیایی (BOD)، pH، جامدات محلول (TDS) و هدایت الکتریکی (EC) اندازه گیری شد. مواد و روش ها: جهت نمونه برداری 7 ایستگاه در طول رودخانه مشخص گردید و طی چهار فصل از پاییز 1393 تا تیر 1394نمونه برداری انجام شد. DO، pH، کدورت، هدایت الکتریکی، TDS و دما توسط دستگاه قابل حمل در محل اندازه گیری و نیترات و فسفات به روش اسپکتروفتومتری تعیین مقدار شد. اندازه گیری کلیفرم از روش بیشینه تعداد محتمل(MPN) صورت گرفت. نتایج و بحث: بررسی شاخص های کیفیت آب نشان داد که شاخص های کدورت، درجه حرارت، نیترات، فسفات، TDS، pH و EC در فصل تابستان دارای بیشترین میزان بودند که بیشترین مقدار BODمربوط به فصل بهار است. کلیفرم مدفوعی در همه ی فصل ها نزدیک به یکسان بوده و اکسیژن محلول در فصل زمستان از بیشترین میزان برخوردار است. مقایسه میزان شاخص NSFWQI در هفت ایستگاه رودخانه لنگرودرودخان در فصل های مختلف بیانگر آن است که ایستگاه دوم (درویشانبر، بالادست) در فصل زمستان با عدد 63، بالاترین و ایستگاه خالکیاسر (پایین دست) با شاخص عددی 56، پایین ترین میزان عددی را به خود اختصاص داده اند. نتیجه گیری: مقایسه کلی نشان داد که در تمام ایستگاه ها از فصل زمستان به سمت فصل تابستان، از میزان عددی شاخص ها کاسته می شود. تفسیر نتایج بر اساس شاخصNSFWQI، نشان داد که در رودخانه لنگرودرودخان در طول مسیر، از ایستگاه بالادست به سمت ایستگاه پایین دست افزایش بار آلودگی و کاهش کیفیت آب وجود دارد. لذا آب این رودخانه برای شرب و کشاورزی مناسب نیست و حتما قبل از استفاده باید مورد تصفیه قرار گیرد.

ارزیابی کیفی آب رودخانه و پهنه بندی آلودگی و ارائه تصاویر صحیح از وضعیت کیفی آب های سطحی توسط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) باعث می گردد تا هرگونه تصمیم مدیریتی که اثرات زیست محیطی آن به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم متوجه آب های سطحی کشور باشد با آگاهی بیشتری اتخاذ گردد، بنابراین تحقیق حاضر باهدف پهنه بندی کیفی رودخانه جراحی با استفاده از شاخص NSFWQI و نرم افزار GIS انجام گرفت. برای این منظور در طول رودخانه جراحی اقدام به نمونه-برداری کیفیت آب از 7 ایستگاه منتخب مطالعاتی در طول دو فصل بهار و تابستان 1391 شد. در ادامه اقدام به محاسبه شاخص کیفیت آب NSFWQI و مقایسه آن با استانداردهای آب رودخانه جراحی بر اساس این شاخص شد. سپس مسیر رودخانه با استفاده از نرم افزار GIS پهنه بندی گردید. نتایج حاصل از میانگین شاخص NSFWQI در رودخانه جراحی 44.5 به دست آمد و نشان داد که در طی دو فصل نمونه برداری تمامی ایستگاه های نمونه برداری در رده بد قرار دارند. بر اساس پهنه بندی انجام شده بحرانی ترین بازه در فصل بهار و تابستان مربوط به بازه بوستان- شادگان می باشد.

با توجه به اهمیت رودخانه تالار در تامین آب کشاورزی و پرورش ماهی اطراف این رودخانه و همچنین تخلیه آلاینده های متعدد به آن، ارزیابی کیفی آب این رودخانه ضروری به نظر می رسد. از طرفی پهنه بندی آلودگی و ارائه تصویر صحیح از وضعیت کیفی آب های سطحی توسط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) باعث می گردد تا هرگونه تصمیم گیری مدیریتی که اثرات زیست محیطی آن بصورت مستقیم و یا غیرمستقیم متوجه آب های سطحی کشور باشد، با آگاهی بیشتری اتخاذ گردد. در این مطالعه که از نوع مقطعی می باشد، نمونه برداری در طی ماه های فصول زمستان و بهار از شش ایستگاه که از تلفیق هر 2 ایستگاه، ایستگاه های بالادست، میان دست و پایین دست بدست آمده است، در دو دوره پرآبی و کم آبی در بهمن 1390 تا تیر 1391 انجام یافته است. داده های حاصل از آزمایش با استفاده از شاخص کیفی NSFWQI تجزیه و تحلیل گردیده و سپس مسیر رودخانه با استفاده از نرم افزار GIS پهنه بندی گردید. بر اساس شاخص NSFWQI، بهترین وضعیت مربوط به ایستگاه بالا دست در دوره پرآبی (58، کیفیت متوسط) و بدترین وضعیت مربوط به ایستگاه پایین دست در دوره پرآبی (46، کیفیت بد) بوده است. بر اساس آنالیز آماری مشخص گردید که رابطه معناداری بین ایستگاه های نمونه برداری و شاخص های مورد مطالعه وجود دارد (P-value<0.05). از نظر مصرف شرب، آب ایستگاه بالادست نسبت به دیگر ایستگاه ها مناسب تر بوده و با حداقل تصفیه و تنظیم pH می تواند به مصرف شرب برسد. اما برای مصارف شرب، آب ایستگاه های بعدی باید مورد تصفیه پیشرفته قرار گیرد تا قابل قبول برای شرب باشد.

زمینه و هدف: دریاچه ها و مخازن همواره به عنوان منابع مهم تامین آب آشامیدنی و کشاورزی مورد توجه جوامع انسانی قرار گرفته اند، در این خصوص به منظور استفاده بهینه از این منابع آبی نیازمند روش های مناسبی جهت پایش و تعیین کیفیت این منابع آبی می باشیم. باتوجه به اهمیت دریاچه سد مخزنی اکباتان که بخش مهمی از آب آشامیدنی شهرستان همدان را تامین می نماید ارزیابی کیفی این دریاچه ضروری می باشد. مواد و روش کار: مطالعه حاضر پژوهشی توصیفی مقطعی می باشد، که با نمونه برداری در طول 12 ماه سال 1389 از 7 ایستگاه انجام گرفت و پارامترهای کیفی اندازه گیری شده شامل:، DO, BOD, TS, pH نیترات، فسفات، دما، کدورت و کلیفرم های مدفوعی بوده است. داده ها با استفاده از شاخص کیفیت آب NSFWQI تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: بر اساس شاخص NSFWQI در بین ایستگاه های مورد مطالعه در طی یک سال بهترین کیفیت مربوط به ایستگاه شماره 1 با امتیاز (65.24، کیفیت متوسط) و بدترین کیفیت مربوط به ایستگاه شماره 6 با امتیاز (53.02، کیفیت متوسط) می باشد. بر اساس ماه بهترین کیفیت مربوط به ماه بهمن با امتیاز (67.52 کیفیت متوسط) و بدترین کیفیت مربوط به مرداد ماه با امتیاز (52.76) می باشد. نتیجه گیری: آب موجود در دریاچه در ماه های سرد سال کیفیت مناسبتری نسبت به ماه های گرم سال داشت. از نظر مصرف شرب، آب ایستگاه های شماره 1 و 2 نسبت به سایر ایستگاه ها مناسب تر بوده و با انجام تصفیه متداول می تواند به مصرف شرب برسد.

این مطالعه با هدف ارزیابی و مقایسه دو شاخص کیفیت آب NSFWQI و IRWQISC بر روی رودخانه های حوضه های پنجگانه خوزستان یعنی کارون، کرخه، دز، مارون-جراحی و زهره-هندیجان با استفاده از داده های ثبت شده در سالهای 90-96 انجام شده است. این تحقیق نشان دهنده تفاوت دو روش و همچنین صحت سنجی شاخص توسعه یافته در ایران می باشد. در حالیکه بر اساس شاخص NSFWQI رودخانه های منطقه از نظر کیفیت در حالت متوسط هستند و بجز نقاطی بر روی رودخانه کارون مشکل خاصی وجود ندارد، شاخص IRWQIsc وضعیت کیفیت آبهای سطحی در سطح استان را متوسط تا بد ارزیابی می نماید. شاخص NSFWQI در شناسایی مراکز آلودگی در حوالی اهواز موفق عمل نموده حال آنکه شاخص IRWQIsc نسبت به شناسایی کانون های شوری بر روی رودخانه های زهره و جراحی درست عمل کرده است. در تعیین توزیع مکانی شاخص ها از سه روش زمین آمار اسپلاین، کریجینگ و روش وزنی معکوس فاصله استفاده به عمل آمد که با ارزیابی به عمل آمده روش وزنی معکوس فاصله انتخاب شد.

سابقه و هدف: پهنه بندی آلودگی و ارائه تصویر صحیح از وضعیت کیفی آب های سطحی علاوه بر افزایش مشارکت مردمی در حفظ سلامت و کیفیت آب های سطحی، ابزار مفیدی در اختیار قرار داده تا هر گونه تصمیم گیری مدیریتی که اثرات زیست محیطی آن به صورت مستقیم یا غیر مستقیم متوجه آب های سطحی کشور باشد، با آگاهی بیشتری اتخاذ شود و ضرورت اعمال شیوه های مدیریتی منابع آب در هر نقطه مشخص می گردد، لذا هدف از این مطالعه پهنه بندی کیفی رودخانه هراز با استفاده از شاخص های کیفی است.مواد و روش ها: در این مطالعه به منظور شناسایی تاثیر پساب کارگاه های پرورش ماهی، صنعتی، کشاورزی و مراکز مسکونی، حد فاصل خروجی آب از سد لار تا ورودی آب به دریای خزر در 7 ایستگاه مختلف، پارامترهای کیفی آب رودخانه از مهرماه 1388 تا شهریور ماه 1389 مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفت. نمونه برداری، آماده سازی و آنالیز نمونه ها، طبق روش استاندارد (Standard method 1998) انجام پذیرفت.یافته ها: نتایج حاصل از محاسبات آماری داده ها بیانگر آن است که میزان پارامترهای BOD، TS، EC، کدورت، نیترات، فسفات و کلی فرم مدفوعی در محل ورود رودخانه به دشت و تلاقی با پساب های کشاورزی و مراکز مسکونی با آب رودخانه هراز، تغییرات قابل ملاحظه ای داشته، به گونه ای که در ایستگاه سرخرود این افزایش معنی دار است.استنتاج: آب رودخانه هراز در 6 ایستگاه (ایستگاه خروجی از سد لار تا ایستگاه کره سنگ) بر اساس شاخص NSFWQI در کلاس آب های دارای کیفیت متوسط با شاخص محدوده 70-50 قرار گرفت، در صورتی که در ایستگاه پایین دست (ایستگاه سرخرود) میزان این شاخص ها به جز در ماه های دی، خرداد و تیر به زیر 50 تقلیل یافته و به عنوان منطقه ای با کیفیت آب ضعیف (آلوده) شناخته شد.

شاخص های کیفی آب معیاری برای طبقه بندی آب سطحی بر مبنای استفاده از پارامترهای استاندارد بوده و ابزاری ریاضی است که تعداد زیادی از داده های مورداستفاده برای توصیف ویژگی های آب را به یک عدد تبدیل کرده و سطح کیفی آب را بدست می دهد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه حساسیت دو شاخص کیفیت آب NSFWQI و IRWQISC نسبت به پارامترهای کیفی با استفاده از روش های مبتنی بر واریانس، بر روی رودخانه هراز با نمونه برداری ماهانه در سال 1400 در 7 ایستگاه منتخب در بازه پنجاب تا بالادست سد مخزنی هراز در استان مازندران انجام شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داده است که کیفیت آب در ایستگاه های S1 (سراب) و S2-1، در بهترین حالت نسبتا خوب و در بدترین حالت دارای کیفیت بد می باشند. کیفیت آب در ایستگاه های S2، S3، S4، S5-1 و S5(پایاب)، در بهترین حالت متوسط و در بدترین حالت در شهریورماه دارای کیفیت بد می باشند. در تحلیل عدم قطعیت و ارزیابی حساسیت شاخص NSFWQI از روش SRC و برای شاخص IRWQISC از روش FAST و SOBOL استفاده شد. نتایج آنالیز حساسیت بر اساس رویکرد رتبه بندی عوامل (Factor Prioritization) نشان داد در شاخص NSFWQI به ترتیب پارامترهای DO، BOD، CF، T و P و در شاخص IRWQISC بعد از پارامتر DO پارامترهای BOD، P و N بیشترین تاثیر را برروی خروجی مدل ها داشته اند. در تحلیل عدم قطعیت، نتایج حاصل از به کارگیری روش SOBOL برای ایستگاه های مختلف رودخانه هراز با روش FAST مطابقت داشت اما نتایج آنالیز حساسیت حاصل از این دو روش با یکدیگر متفاوت بودند. باتوجه به نتایج حاصله و علی رغم نزدیکی نتایج حاصل از دو روش، می توان گفت روش SOBOL باتوجه به همگرایی بدون قیدوشرط در این مطالعه موفق تر از متدولوژی FAST عمل نموده است.

یکی از پایه های برنامه ریزی برای بهره برداری از منابع آب کشور، بررسی کیفیت مقدار آب موجود و تعیین پتانسیل های آبی می باشد. سد باباحیدر یکی از مهم ترین سدهای کشور است که در استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته و نقش بسزایی در تأمین آب شرب شهرستان فارسان دارد. بدین منظور تحقیق حاضر با هدف بررسی کیفیت آب این سد با استفاده از شاخص NSFWQI انجام شده است. در این شاخص 9 پارامتر فیزیکی و شیمیایی برای تعیین کیفیت آب کاربرد دارد. در این راستا، 7 ایستگاه نمونه برداری برای برداشت آب مشخص گردید و در طی سال های 92-1391 از این ایستگاه ها نمونه برداری انجام شده و در نهایت نیز با استفاده از نرمافزار GIS، موقعیت سد از منظر شاخص فوق بررسی شد. نتایج حاصل از شاخص حاکی از آن است که در مجموع شرایط آب سد با کسب امتیازی در محدوده 71 تا 90، در رده متوسط قرار دارد و در بین ایستگاه ها، بهترین وضعیت را ایستگاه 6 به خود اختصاص داده است به نحوی که تنها در این ایستگاه عامل کلیفرم صفر مشخص شد. مهم ترین عاملی که در این مطالعه ویژگی های کیفیت آب را تحت تأثیر قرار داده است، کاهش دبی آب خروجی از سد می باشد بدین معنی که با کاهش حقابه پاییندست سد، از دبی آب کاسته شده و با تبعیت از آن کیفیت آب نیز تنزل یافته است.